Gebruik ik mijn inhalator verkeerd

Je inhalator goed gebruiken is nogal belangrijk voor astma of COPD. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 80% van de mensen fouten maakt bij het inhaleren. Die fouten kunnen ervoor zorgen dat je medicijn minder goed werkt, je meer bijwerkingen krijgt en je klachten slechter onder controle zijn. Het is dus best zinvol om te weten wat je fout doet en hoe je het beter kunt doen.Veelgemaakte fouten bij het gebruik van een inhalator

Er bestaan verschillende inhalators, zoals dosisaerosolen (puffers) en poederinhalators. De fouten die mensen maken verschillen per type, maar er zijn ook dingen die bij iedereen misgaan.

Type inhalator	Veelgemaakte fout	Gevolg
Dosisaerosol (puffer)	Niet goed schudden voor gebruik, te snel inhaleren, niet de adem inhouden na inhalatie.	Minder medicijn in de longen, meer in mond en keel.
Poederinhalator	Niet hard of lang genoeg inademen, niet rechtop houden, verkeerd laden van de capsule.	Onvoldoende dosis, medicijn blijft in het mondstuk.
Voorzetkamer (bij puffer)	Niet snel genoeg inhaleren na indrukken, verkeerde pasvorm van het mondstuk.	Minder efficiënte afgifte van medicijn.

Hoe herken ik dat ik mijn inhalator verkeerd gebruik?

Er zijn een paar dingen die erop kunnen wijzen dat jouw techniek niet helemaal goed is. Sommige zijn nogal voor de hand liggend, andere wat subtieler.

• Je klachten verbeteren niet of worden erger: Merk je geen verschil na het gebruiken van je inhalator? Geen vermindering van benauwdheid, hoesten of gepiep? Dan is de kans groot dat het spul niet goed in je longen belandt.
• Je hebt vaak last van bijwerkingen in je mond of keel: Een schimmelinfectie (spruw) of heesheid? Dat wijst erop dat het medicijn in je mond of keel blijft hangen in plaats van dieper te komen.
• Je hoort of proeft het medicijn niet: Bij sommige poederinhalators kun je een lichte smaak of een zoemend geluid waarnemen. Als dat niet gebeurt, heb je waarschijnlijk niet goed geïnhaleerd.
• Je moet steeds vaker je noodmedicatie gebruiken: Dit kan betekenen dat je onderhoudsmedicatie niet effectief wordt ingenomen. Geen goed teken.

Wat zijn gevolgen van een verkeerde inhalatietechniek?

Een foutieve techniek kan nogal wat gevolgen hebben voor je gezondheid en hoe goed je je luchtwegaandoening onder controle hebt. Het is niet alleen maar een kwestie van "het werkt iets minder".

• Minder effectieve medicatie: Het medicijn bereikt niet de diepe luchtwegen waar het nodig is. De ontstekingsremmende of luchtwegverwijdende werking blijft dan uit.
• Meer luchtwegklachten: Dit kan leiden tot meer benauwdheid, hoesten en een slechtere longfunctie. Gewoon vervelend.
• Meer bijwerkingen: Denk aan lokale problemen in mond en keel, zoals spruw en heesheid. Ook kunnen er systemische bijwerkingen ontstaan doordat een hogere dosis in je bloedbaan terechtkomt.
• Meer zorggebruik: Vaker naar de huisarts, spoedeisende hulp of een ziekenhuisopname. Dat wil je niet.

Hoe kan ik mijn inhalatietechniek verbeteren?

Het begint met het controleren van hoe je nu inhaleert. Vraag je apotheker, huisarts of praktijkondersteuner om ernaar te kijken. Die kunnen je stap voor stap uitleggen hoe het precies moet met jouw specifieke inhalator.

Stappenplan voor een correcte inhalatietechniek

De exacte stappen verschillen per type inhalator, maar er zijn wel algemene richtlijnen. Het is niet zo ingewikkeld als het lijkt.

• Voorbereiding: Verwijder de dop, schud de inhalator (als dat nodig is) en laad de dosis volgens de instructies. Doe dit rustig.
• Uitademen: Adem rustig uit, weg van het mondstuk, tot je longen leeg zijn. Niet te snel.
• Inademen: Plaats het mondstuk tussen je tanden en sluit je lippen eromheen. Adem langzaam en diep in (bij een dosisaerosol) of krachtig en diep (bij een poederinhalator). Het verschil is belangrijk.
• Adem inhouden: Houd je adem 10 seconden in (of zo lang als comfortabel is). Zo krijgt het medicijn de kans om zich in je longen te nestelen.
• Uitademen: Adem rustig uit. Klaar.
• Nazorg: Spoel je mond met water en spuug het uit (vooral bij corticosteroïden) om bijwerkingen te voorkomen. Simpel maar effectief.

Veelgestelde vragen over inhalatorgebruik

Moet ik mijn inhalator schudden voor gebruik?

Dat hangt af van het type. Dosisaerosolen (puffers) moeten meestal voor elk gebruik worden geschud. Poederinhalators daarentegen mogen nooit worden geschud. Kijk altijd in de bijsluiter van jouw specifieke inhalator voor de juiste instructies.

Wat is een voorzetkamer en heb ik die nodig?

Een voorzetkamer is een hulpmiddel dat je tussen de dosisaerosol en je mond plaatst. Het vangt de medicijnwolk op, waardoor je meer tijd hebt om rustig in te ademen. Vooral bij kinderen en mensen die moeite hebben met coördinatie is het een aanrader. Het vermindert ook de kans op bijwerkingen in mond en keel.

Hoe vaak moet ik mijn inhalator schoonmaken?

Het is verstandig om je inhalator minstens één keer per week schoon te maken. Verwijder het mondstuk en spoel het af met lauwwarm water. Laat het volledig drogen voordat je het weer in elkaar zet. Een verstopt mondstuk kan de afgifte van medicatie belemmeren. Gewoon even doen.

Wat moet ik doen als ik een dosis heb gemist?

Als je een dosis van je onderhoudsmedicatie hebt gemist, neem deze dan alsnog in zodra je eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Sla de gemiste dosis dan over en ga verder met je normale schema. Neem nooit een dubbele dosis. Voor noodmedicatie geldt: gebruik het direct bij klachten.

Expert inzicht: Het belang van periodieke controle

"Zelfs ervaren gebruikers maken na verloop van tijd fouten hun techniek," zegt longarts Dr. Eva Visser. "Het is geen schande om je techniek te laten checken. Een jaarlijkse controle bij je apotheker of praktijkondersteuner kan het verschil maken tussen een goede en een slechte controle van je astma of COPD. Serieus, het kan heel veel schelen."